Soba satın alırken lütfen aşağıdaki notları okuyunuz. Böylece hem daha sağlıklı ortamda zehirlenmeden ısınabilirsiniz, hem de yakıt tüketimini en aza indirebilirsiniz........

İÇİNDEKİLER

1.1.ZEHİRLEYEN VE HAVA KİRLİLİĞİNE NEDEN OLAN KÖMÜR SOBALARI-1

1.2.ZEHİRLEYEN VE HAVA KİRLİLİĞİNE NEDEN OLAN KÖMÜR SOBALARI-2

1.3.KÖMÜR SOBASI ALIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR-1

1.4.KÖMÜR SOBASI SATIN ALIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR-2

1.5.DOĞRU VE HATALI SOBA UYGULAMALARINA ÖRNEKLER

1.1.ZEHİRLEYEN VE HAVA KİRLİLİĞİNE NEDEN OLAN KÖMÜRSOBALARI-1

·Kış aylarında şehir içi bölgelerde yangınların %20 sinin yanlış yakılan sobalar ile temizlenmeyen bacalardan ileri geldiğini,

*

·Kış aylarında özellikle yaşlıların, hamile kadınların ve çocukların günün en az yarısını sobanın kurulu olduğu odada geçirdiğini ve bu yüzden onlarca insanın ve ana rahmindeki bebeklerin sobadan sızan karbon monoksitten dolayı zehirlendiğini,

*

·Sobada kömürün eksik yanması sonucu oluşan ve sızan renksiz, kokusuz ve çok tehlikeli olan karbon monoksit;solunduğunda kanın oksijen taşıma kabiliyetini düşürdüğünü, baş ağrısına, soluk alıp vermede zorluklara ve hatta ölümlere neden olduğunu,

*

·Sobadan sızan gazlara maruz kalanlar üzerinde (ana rahmindeki bebekler de dahi) bazı arazların (semptom) etkisi birkaç yıl sonra görüldüğünü,

*

·Sobadan sızan dumanın göz, burun, boğaz ve akciğer tahribatına neden olduğunu,

*

·Sobadan sızan duman içindeki bazı kimyasalların akciğer kanserine neden olduğunu,

*

·Zehirli gazları sızdıran sobaların; baş ağrısına, baş dönmesine, astıma, göz yaşarmasına, öksürmeye, halsizliğe ve yorgunluğa neden olduğunu,

*

·Hatalı sobaların tutuşturulması ve taze kömür ile beslenmesi esnasında kömür içindeki uçucu maddelerin serbest hale geçmesi sonucu, bacadan kurum yağması, hem baca tıkanmasına hem de hava kirliliğine neden olduğunu,

*

·Kontrollü ve istenilen ayarda yanmanın yapılamadığı sobaların, sizi bazen üşüttüğünü ve bazen de terlettiğini,

*

·İstediğiniz zaman uyutamadığınız ve istediğiniz zaman yanmasını devam ettiremediğiniz sobaların en az %35 daha fazla kömür ve odun tükettiğini,

*

·Sobaların çoğunda yanmayı gerçekleştiren birincil (primer) havayı kontrol eden sızdırmazlık düzenlemesinin yeterli olmadığını,

·İkincil havanın yanıcı ve uçucu maddelerle tam yanma reaksiyonuna girmediğini ve sadece sobayı soğuttuğunu,

*

·İkincil hava ile reaksiyona girmeyenyanıcı ve uçucu maddelerin hem hava kirlenmesine hem de bacaların sık sık tıkanmasına neden olduğunu,

*

·Bağlantı ve ayar yerlerinde yeterli sızdırmazlığı olmayan sobaların içine buralardan çok miktarda hava sızdığını, bunun da daha fazla kömür tüketimine neden olduğunu,

*

·Eski soba bağlantı ve ayar yerlerinde yeterli sızdırmazlık sağlanamaması halinde, soba içine çok fazla miktarda hava sızması sonucufazla kömür tüketimine neden olduğunu,

Biliyor musunuz?

1.2.ZEHİRLEYEN VE HAVA KİRLİLİĞİNE NEDEN OLANKÖMÜR SOBALARI-2

·Teneke sobaların hem fazla kömür tüketimine hem de hava kirlenmesine neden olduğunu,

*

·Yanma bölgesi refrakter tuğla ile kaplı olmayan sobalarda yanma sıcaklığını kontrol etmenin mümkün olmadığını,

*

·Isı yayma bölgesi olmayan sobaların odayı değil de bacayı ve havayı ısıttığını,

*

·Alttan tutuşturulmalı sobalarda sadece uçucusu düşük kok ve antrasit kömür gibi yakıtların kullanılması gerektiğini,

*

·Alttan tutuşturmalı sobaların üstten tutuşturmalı sobalara göre en az %20 daha fazla uçucusu yüksek kömür tüketimine, bacaların sık sık tıkanmasına ve hava kirlenmesine neden olduğunu,

*

·Özellikle yüksek basıncın hüküm sürdüğü rüzgarlı (lodoslu) günlerde, baca tepmesi sonucu zehirleyici özellikte olan karbon monoksit gazının; sızdırmazlığı yeterli olmayan sobadan oda içine doğru sızdığı-yayıldığı, bu nedenle zehirlenmelere neden olduğunu,

Biliyor musunuz?

1.3.KÖMÜR SOBASI ALIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR-1

·Isıl verimi en az %70 olmalı,

*

·Izgara yüzey alanının ısıtma yüzeyine oranı 1/30-1/50 olmalı,

*

·Bağlantı ve ayar yerlerinden, ızgara altından ve kapak kenarlarından hava sızıntısı olmadığı garanti edilmeli,

*

·Hava ayar kanalları kapatıldığında yanma durmalı veya yavaşlamalı,

*

·Bağlantı ve ek yerleri yüksek sıcaklığa dayanıklı ve zamanla bozulmayan conta ile sızdırmaz yapılmış olmalı,

*

·Her türlü yanma şartlarında bacadan atılan toz miktarı (emisyonu) 8 gram/saat’i geçmemeli,

*

·Emisyon belgesi olmayan soba satın alınmamalı,

*

·Yanmakta olan sobaya taze kömür ilave edildiğinde kömür kademe kademe ısınarak kor üzerine gelmeli, direktolarak kor üzerine gelmemeli,

*

·Birim kütle kömürden daha fazla ısı temin etmek için birinci yanma bölümünde oluşan uçucu ve yanıcı maddelerin soba içinde yeterli süre kalması ve daha sonra ikinci yanma bölümünde ikincil hava ile temas edip tam yanma gerçekleştikten ve ısısını ortama verdikten sonra gazlar sobayı terk etmeli,

*

·İkincil hava ısınarak yanma bölgesine yani kor üzerine ulaşacak şekilde soba dizayn edilmiş olmalı,

*

·Termostatla veya elle kömür yanma hızı (kg/saat) istenildiği orana ayarlanabilir olmalı ve yanma verimliliğini değiştirmemeli. Birincil hava ayar kapağı kapatıldığında yanma durmalı,

*

·Sobanın ısıtabileceği daire hacmi m³ olarak verilmeli (28-57 m³ hacme sahip odaları ısıtmak için 0.07 kW/m³, 57-85 m³ arasında olanlar için0.06 kW/m³ ve 85 m³’üzerinde olanlar için 0.05 kW/m³ ısıl güç hesaplamalarda kullanılabilir),

·Her türlü yanma şartlarında sobanın dış yüzey sıcaklığı hiçbir zaman 250^oC’yi geçmemeli,

*

·Yanmakta olan sobadan çıkan gazların sıcaklığı bina bacası girişinde 200 ^oC'den yüksekolmamalıdır.

*

·Sobanın ısıl gücü hiçbir zaman 4000 kcal/saat-m² geçmemeli,

*

·Sobada hava yakıt oranı 12/1 eşit veya daha küçük olmalı.

1.4.KÖMÜRSOBASISATINALIRKENDİKKATEDİLECEKHUSUSLAR-2

·Sobaların kömür yanma bölgeleri sıcaklığı korumak için refrakter tuğla ile kaplı ve ısı yayma bölgesi ise tuğlasız olmalı,

*

·Sobalar uçucusu yüksek kömürler (10’nun ve üzeri) için üstten yakılacak şekilde düzenlenmiş olmalı,

*

·Kömürün yanmasını sağlayan birincil hava ayarlanabilir ve odada istenilensıcaklık teminedilebilir olmalı,

*

·Soba, birincil (primer) havanın kömür yatağı içinden geçerekyukarı doğru gidecek şekilde dizayn edilmiş olmalı,

*

·Her türlü yanma şartlarında bacadan gözle görülür kirletici maddeatılmamalı,

*

·Soba üzerinde bulunan tüm kapakların çevresi ısıya dayanıklı yanmaz ve zamanla bozulmaz conta ile hava sızdırmaz yapılmış olmalı,

*

·Baca klapesinin tamamen kapanmasını önleyici bir tertibat olmalı,

*

·Yüksek sıcaklığa dayanıklı contalar doğru yerleştirilmiş ve soba kapakları kapatıldığında hava sızdırmadığı garanti edilmiş olmalı,

*

·Verimlilik tüm yanma hızlarında ve her türlü katı yakıt ile aynı olmalı,

*

·Izgara krom alaşımlı demir olmalı,

*

·Sobanın gövde malzemesi en az 5 mm et kalınlıkta sert pik döküm veya çelik levhadan yapılmış olmalı

*

·Her türlü işletme şartlarında bacadan atılan toz emisyonu %20 opasite’yi geçmemeli,

*

·Üretici evlerde sobanın nereye, ne şekilde kurulacağı ile ilgili elkitapçığı hazırlamalı.

YUKARIDA SIRALANAN ŞARTLARI GARANTİLİ OLMAYAN SOBALAR İNSANLARIN HASTALANMALARINA HATTA ÖLÜMÜNE NEDEN OLUR!